İBB Bina Hızlı Tarama Başvurusu Nasıl Yapılır? Sonuç Sorgulama
İBB bina hızlı tarama başvurusu için şartlar neler? Kimler başvurabilir, hangi binalar incelenir, sonuç nasıl sorgulanır ve risk sınıfları ne anlama gelir?
İBB’nin Bina Tespiti Projesi kapsamında İstanbul’daki uygun binalar için ücretsiz hızlı tarama başvurusu yapılabiliyor. Başvuruyu yalnız ev sahibi değil, kiracı da yapabiliyor. Uzman ekiplerin yerinde incelemesinin ardından bina A, B, C, D veya E risk sınıfında değerlendiriliyor. Başvurunun durumu ve hazırlanan sonuç belgesi İBB Bina Tespit ve İnceleme Sistemi üzerinden sorgulanabiliyor.
İBB Bina Hızlı Tarama Başvurusu Nedir?
İBB Bina Tespiti Projesi, İstanbul’daki yapıların deprem karşısındaki durumunu hızlı tarama yöntemiyle ön değerlendirmeye tabi tutmak için yürütülen ücretsiz bir çalışma.
İncelemede binanın taşıyıcı sistemine ilişkin çeşitli bilgiler yerinde toplanıyor ve elde edilen veriler kullanılarak binanın deprem güvenliği açısından hangi risk grubunda bulunduğu belirleniyor.
Çalışmanın temel amacı tek tek binalara 6306 sayılı Kanun kapsamında resmî riskli yapı kararı vermek değil, İstanbul’daki yapıların risk sıralamasını çıkarmak ve bina sakinlerine mevcut durum hakkında ön bilgi sağlamak.
İBB Bina Tespiti Başvurusu Nasıl Yapılır?
İBB hızlı tarama başvurusu Bina Tespit ve İnceleme Sistemi üzerinden online olarak yapılabiliyor. Dilekçeyle başvuru seçeneği de bulunuyor.
Online başvuruda genel olarak şu işlemler yapılıyor:
- Başvuru sahibinin kişisel ve iletişim bilgileri girilir.
- İncelenecek binanın adresi seçilir.
- Bina kullanım türü belirtilir.
- Binanın kat sayısı ve yapım yılı girilir.
- Varsa ada ve parsel bilgileri yazılır.
- Başvuran kişinin mülk sahibi, hak sahibi veya kiracı olduğu belirtilir.
- İkamet ve sahiplik durumuna uygun belgeler sisteme yüklenir.
- Bilgilendirme metni onaylandıktan sonra başvuru gönderilir.
Kiracı İBB Bina Tespiti Başvurusu Yapabilir mi?
Evet. Kiracılar da İBB hızlı tarama başvurusu yapabilir. Güncel başvuru sisteminde sahiplik durumu bölümünde mülk sahibi veya hak sahibi yanında kiracı seçeneği de bulunuyor.
İBB’nin hızlı tarama uygulamasında herhangi bir kat malikinin, yetkilinin veya kiracının başvurusu yeterli olabiliyor. Ancak binada incelemenin gerçekleştirilebilmesi için bina ilgililerinin çalışmaya itiraz etmemesi gerekiyor.
Bina Tespiti Başvurusu İçin Hangi Belgeler İsteniyor?
İstenen belgeler başvuran kişinin mülk sahibi, kiracı veya başka biri adına yetkili kişi olmasına göre değişebiliyor. Güncel online başvuru formunda kullanılabilecek belgeler arasında şunlar bulunuyor:
- Tapu belgesi
- Kira kontratı veya adrese ait güncel fatura
- İkametgâh belgesi
- Kimliğin ön ve arka yüzü
- Başka biri adına başvuru yapılıyorsa vekâletname, veraset ilamı veya yetkiyi gösteren ilgili belge
Başvuru bilgilerinin yüklenen belgelerdeki kişi ve adres bilgileriyle uyumlu olması gerekiyor.
Hangi Binalar Hızlı Tarama Kapsamında?
İBB’nin hızlı tarama yöntemi her yapı türüne uygulanmıyor. Güncel uygulama esas olarak 2000 yılı öncesinde yapılmış konut binalarına yönelik.
Hızlı tarama uygulanabilen temel yapı grupları şöyle:
- 10 kata kadar ve toplam yüksekliği 30 metreyi geçmeyen betonarme çerçeve binalar
- 10 kata kadar betonarme çerçeve ve perde sistemli binalar
- 5 kata kadar yığma binalar
Tünel kalıp, karma taşıyıcı sisteme sahip yapılar, özellik arz eden alanlardaki bazı binalar ve daha önce karot alınarak ayrıntılı incelemeye tabi tutulan yapılar hızlı taramanın kapsamı dışında kalabiliyor.
2000 Sonrası Binalara Hızlı Tarama Yapılıyor mu?
İBB’nin açıkladığı hızlı tarama kapsamı öncelikli olarak 2000 yılı öncesinde inşa edilmiş yapılara yönelik. Bu nedenle daha yeni binalar için yapılan başvurunun aynı yöntemle incelemeye uygun olup olmadığı binanın özelliklerine göre değerlendirilir.
İBB Hızlı Tarama Ücretli mi?
Hayır. İBB tarafından yürütülen hızlı tarama ile bina inceleme hizmeti ücretsizdir.
Ancak hızlı taramadan sonra binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında resmî riskli yapı olarak tespit edilmesi istenirse bu farklı bir süreçtir. İBB hızlı taraması bu ayrıntılı ve yasal tespitin yerine geçmez.
İBB Hızlı Tarama Nasıl Yapılıyor?
Başvuru uygun bulunduğunda bina inceleme programına alınır. Teknik ekipler binayı ziyaret ederek taşıyıcı sistem hakkında yerinde veri toplar.
İnceleme sırasında yapılan başlıca işlemler şunlardır:
- Bina rölövesinin ve ölçülerinin çıkarılması
- Kolon ve perde ölçülerinin alınması
- Beton çekiciyle bazı kolonlarda beton sertliğinin ölçülmesi
- Donatı tespit cihazıyla donatı bilgilerinin belirlenmesi
- Belirlenen bir kolonda sıyırma yapılarak donatı çapı ve korozyon durumunun incelenmesi
- Binadaki yapısal düzensizliklerin belirlenmesi
Toplanan veriler zemin ve depremsellik bilgileriyle birlikte değerlendirilerek binanın deprem güvenlik oranı hesaplanır.
İBB Hızlı Taramada Karot Alınıyor mu?
Hayır. İBB hızlı tarama çalışmasında binadan karot numunesi alınmıyor. Beton sertliği beton çekiciyle ölçülüyor, belirli kolonlarda sıva kaldırılması ve donatı incelemesi yapılıyor.
İnceleme sırasında açılan bölgelerin onarımı için de çalışma yürütülüyor.
İBB Bina Tespiti Başvuru Durumu Nasıl Sorgulanır?
Başvuru yaptıktan sonra talebin hangi aşamada olduğu Bina Tespit ve İnceleme Sistemi’ndeki Talep Sorgula bölümü üzerinden takip edilebiliyor.
Başvurusu henüz “Başvuru Alındı” aşamasında olan kullanıcılar, gerekli durumlarda başvurularını sistem üzerinden iptal ederek bilgilerini düzelttikten sonra yeniden başvuru oluşturabiliyor.
İBB Bina Tespiti Sonucu Nereden Öğrenilir?
İnceleme tamamlandıktan ve sahadan alınan veriler hesap programında değerlendirilip kontrol edildikten sonra sonuç hazırlanıyor.
Bina tespit sonucu başvuru sorgulama ekranından görüntülenebiliyor ve sonuç belgesine sistem üzerinden ulaşılabiliyor. İBB ayrıca inceleme sonucunu başvuru sırasında bildirilen e-posta adresine iletebiliyor.
İBB Bina Risk Sınıfları Ne Anlama Geliyor?
Hızlı tarama sonucunda binalar A’dan E’ye kadar risk gruplarına ayrılıyor:
- A sınıfı: 100 ve üzeri puan, düşük risk
- B sınıfı: 75-100 puan, düşük risk
- C sınıfı: 50-75 puan, orta risk
- D sınıfı: 25-50 puan, yüksek risk
- E sınıfı: 0-25 puan, çok yüksek risk
Bu sınıflandırma binanın hızlı tarama yöntemiyle oluşturulan ön değerlendirmesidir. Sonuç, tek başına 6306 sayılı Kanun kapsamında verilmiş resmî riskli yapı kararı anlamına gelmez.
Binam D veya E Sınıfı Çıktı, Ne Yapmalıyım?
D ve E sınıfındaki binalar hızlı tarama değerlendirmesinde yüksek veya çok yüksek risk grubunda bulunuyor. Bu durumda binanın kesin risk durumunun ayrıntılı yöntemlerle incelenmesi önem taşıyor.
İBB, özellikle D ve E sınıfında çıkan yapıların 6306 sayılı Kanun kapsamındaki esaslar veya Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında ayrıntılı incelemeye tabi tutulmasını, gerekli güvenlik seviyesinin sağlanması için güçlendirme veya yenileme seçeneklerinin değerlendirilmesini öneriyor.
Yüksek risk tespit edilen yapıların sonuçları ilgili ilçe belediyesiyle de paylaşılabiliyor.
Hızlı Tarama Sonucu Bina Yıkılır mı?
Hızlı tarama sonucunun D veya E çıkması tek başına binanın otomatik olarak yıkılması anlamına gelmez. Çünkü İBB tarafından yapılan bu çalışma 6306 sayılı Kanun kapsamında resmî riskli yapı tespiti değildir.
Kesin risk durumunun belirlenmesi için mevzuata uygun ayrıntılı inceleme yapılması gerekir. Hızlı tarama, hangi binaların daha ayrıntılı değerlendirmeye ihtiyaç duyduğunu ortaya koyan bir ön inceleme niteliğindedir.
Hızlı Tarama ile Riskli Yapı Tespiti Aynı Şey mi?
Hayır. İBB hızlı taraması ile 6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı tespiti farklı işlemlerdir.
İBB hızlı taraması ücretsiz bir ön değerlendirme ve risk sıralaması çalışmasıdır. Binaya A-E arasında bir risk sınıfı verilmesini sağlar.
6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı tespiti ise mevzuatta belirlenmiş yöntemlerle yetkili kuruluşlar tarafından yapılan ayrıntılı incelemedir. Kira yardımı, bazı harç ve vergi muafiyetleri ile kentsel dönüşüm sürecindeki yasal haklardan yararlanabilmek için hızlı tarama sonucu tek başına yeterli değildir.
Hızlı Tarama Sonucuyla Kentsel Dönüşüme Girilir mi?
İBB’nin hızlı tarama sonucu doğrudan 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm sürecini başlatmaz. Hızlı taramada riskli görülen binanın yasal risk durumunun ayrıca mevzuata uygun ayrıntılı incelemeyle belirlenmesi gerekir.
Bu ayrım özellikle D veya E sonucunu alan bina sakinleri için önemlidir. Hızlı tarama “binanız kesin olarak riskli yapıdır” kararı değil, daha ayrıntılı inceleme ihtiyacını gösteren güçlü bir ön değerlendirmedir.
İBB Bina Tespiti İstanbul’un Hangi İlçelerinde Yapılıyor?
Hızlı tarama çalışması İstanbul’un 39 ilçesini kapsıyor. İBB’nin 2026 kayıtlarında 169 bini aşkın başvuru alındığı, 129 bini aşkın bina ziyareti gerçekleştirildiği ve 40 binden fazla bina için tespit çalışması yapıldığı belirtiliyor.
İBB Bina Tespiti Başvurusu Kısaca Nasıl Yapılır?
İstanbul’da 2000 yılı öncesi uygun bir binada oturan malik, hak sahibi veya kiracı İBB Bina Tespit ve İnceleme Sistemi üzerinden hızlı tarama talebi oluşturabilir. Başvuru ücretsizdir. Uygun bulunan bina teknik ekipler tarafından yerinde incelenir ve değerlendirme sonucunda A, B, C, D veya E risk sınıfı belirlenir.
Başvurunun hangi aşamada olduğu ve inceleme tamamlandığında sonuç belgesi aynı sistemdeki başvuru sorgulama bölümünden takip edilebilir. Hızlı tarama sonucu ise 6306 kapsamında kesin riskli yapı tespiti değil, binanın deprem güvenliği hakkında ön değerlendirmedir.