İstanbul Türbelerindeki 2 Bin 440 Yazma ve Nadir Eser Dijital Erişime Açıldı

İstanbul’daki 29 ayrı türbede muhafaza edilen 2 bin 440 yazma ve nadir matbu eser dijital ortamda erişime açıldı. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı bünyesindeki koleksiyonda 1238 yazma ve 1202 matbu eser bulunuyor.

Koleksiyon, Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman, I. Ahmed, I. Abdülhamid ve II. Mahmud gibi Osmanlı padişahlarının türbelerindeki eserleri de kapsıyor. Eyüp Sultan, Aziz Mahmud Hüdayi, Yahya Efendi, Sümbül Efendi ve Nureddin Cerrahi türbelerinde bulunan eserler de dijital koleksiyonda yer alıyor.

En Fazla Eser Hatice Turhan Sultan Türbesi'nde

İstanbul türbelerindeki yazma eser koleksiyonu içinde en fazla eser 335 kayıtla Hatice Turhan Sultan Türbesi’nde bulunuyor. Bu türbeyi 302 eserle II. Mahmud Türbesi, 257 eserle I. Ahmed Türbesi ve 214 eserle Yahya Efendi Türbesi takip ediyor.

Pertevniyal Valide Sultan Türbesi’nde 151, Hürrem Sultan Türbesi’nde 124 ve Eyüp Sultan Türbesi’nde 106 eser bulunuyor. Koleksiyon, türbelerdeki kitapların yanı sıra eserlerin istinsahı, kullanımı, vakfedilmesi ve ciltlenmesine ilişkin kayıtları da içeriyor.

Koleksiyonun Büyük Bölümünü Kur'an-ı Kerim ve Cüzler Oluşturuyor

Koleksiyonda 1036’sı yazma, 1112’si matbu olmak üzere toplam 2 bin 148 Kur’an-ı Kerim ve cüz yer alıyor. Ayrıca 61 vakfiye, 26 En’am-ı Şerif, 28 Delailü’l-Hayrat ve 74 Camiü’s-Sahih bulunuyor.

Hadis, fıkıh, tasavvuf, siyer ve tefsir alanındaki 106 eserin yanı sıra Türkçe şiir mecmuaları ve divanlar da koleksiyona dahil edildi. Özellikle günlük hatim, devir ve teravihlerde kullanılmak üzere 30 cüzlük takımlar halinde hazırlanmış eserler koleksiyonun önemli bölümünü oluşturuyor.

Yüzlerce Eserde Tezhip ve Vakıf Kaydı Bulunuyor

Yazma eserlerde nesih başta olmak üzere sülüs, nesta’lik, divani, rık’a ve talik gibi farklı hat türleri görülüyor. 647 nüshada tezhip bulunurken, ciltlerde deri, ebru kaplama, kabartma şemse, altın cetvel ve yaldız gibi farklı dönemlere ait uygulamalar yer alıyor.

900’den fazla nüshada eserin vakfedildiği türbeye ait vakıf kaydı veya mührü bulunuyor. Vakıf sahipleri arasında Hatice Turhan Sultan, Pertevniyal Valide Sultan ve II. Abdülhamid gibi hanedan mensuplarının yanı sıra farklı kişilerin isimleri de yer alıyor.

En Eski Eser 1527 Tarihli

Koleksiyonda tarihi belirlenebilen eserler 1527 ile 1944 yılları arasına uzanıyor. En eski yazma eser, hicri 934, miladi 1527 tarihli “Kitabü Fezaili’l-A’mal” olarak kayıtlarda yer alıyor.

Eserlerdeki istinsah, tezhip, cilt, vakıf ve kullanım kayıtları, İstanbul türbelerindeki kitapların farklı dönemlerde kimler tarafından ve nasıl kullanıldığına ilişkin bilgiler sunuyor. Dijitalleştirilen koleksiyon Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının çevrim içi sistemi üzerinden araştırmacıların ve ilgililerin erişimine açıldı.