Kent Rehberi

İstanbul İlçeleri Ne Zaman Kuruldu? 39 İlçenin Kuruluş Tarihleri

İstanbul’un 39 ilçesi ne zaman ilçe oldu? Avcılar, Esenyurt, Sultangazi, Kadıköy ve diğer ilçelerin kuruluş tarihleri ile kanun numaraları.

İstanbul’da 39 ilçe bulunuyor. Bu ilçelerin bir bölümü Cumhuriyet’ten önce idari birim olarak varlığını sürdürürken, büyük bölümü İstanbul’un büyümesine paralel olarak 1926 ile 2008 arasında kuruldu. İstanbul’un en yeni ilçeleri Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe ve Sultangazi’dir.

İçişleri Bakanlığı’nın resmî il ve ilçe kuruluş kayıtlarına göre İstanbul’daki ilçelerin kuruluş tarihleri aşağıda kronolojik olarak yer alıyor. Buradaki tarihler yerleşim yerlerinin tarihsel olarak ilk ortaya çıktığı zamanı değil, idari olarak ilçe statüsünün kuruluş tarihini ifade ediyor.

İstanbul’un Kaç İlçesi Var?

İstanbul’un günümüzde 39 ilçesi bulunuyor. İstanbul Valiliği ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi de güncel idari yapıda 39 ilçeyi listeliyor.

İstanbul’un ilçeleri alfabetik olarak şöyledir:

  • Adalar
  • Arnavutköy
  • Ataşehir
  • Avcılar
  • Bağcılar
  • Bahçelievler
  • Bakırköy
  • Başakşehir
  • Bayrampaşa
  • Beşiktaş
  • Beykoz
  • Beylikdüzü
  • Beyoğlu
  • Büyükçekmece
  • Çatalca
  • Çekmeköy
  • Esenler
  • Esenyurt
  • Eyüpsultan
  • Fatih
  • Gaziosmanpaşa
  • Güngören
  • Kadıköy
  • Kağıthane
  • Kartal
  • Küçükçekmece
  • Maltepe
  • Pendik
  • Sancaktepe
  • Sarıyer
  • Silivri
  • Sultanbeyli
  • Sultangazi
  • Şile
  • Şişli
  • Tuzla
  • Ümraniye
  • Üsküdar
  • Zeytinburnu

Cumhuriyet’ten Önce Kurulan İstanbul İlçeleri

İçişleri Bakanlığı’nın ilçe kuruluş cetvelinde İstanbul’daki üç ilçe için belirli bir Cumhuriyet dönemi kuruluş tarihi yerine “Cumhuriyet öncesi” kaydı bulunuyor:

  • Adalar: Cumhuriyet öncesi
  • Bakırköy: Cumhuriyet öncesi
  • Şile: Cumhuriyet öncesi

Bu nedenle Şile’nin 2004’te ilçe olduğu şeklindeki bilgi doğru değildir. Şile çok daha eski bir idari yerleşimdir. 2004 yılında değişen konu İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yetki alanının il sınırlarına kadar genişlemesidir; Şile’nin ilçe kuruluş tarihi değildir.

1926 Yılında İlçe Yapılan İstanbul İlçeleri Hangileri?

26 Haziran 1926 tarihinde 877 sayılı Kanun kapsamında Beyoğlu, Çatalca ve Üsküdar’ın kuruluş tarihleri kayda geçti.

  • Beyoğlu: 26 Haziran 1926, 877 sayılı Kanun
  • Çatalca: 26 Haziran 1926, 877 sayılı Kanun
  • Üsküdar: 26 Haziran 1926, 877 sayılı Kanun

Bu nedenle “1926 yılında ilçe yapılan İstanbul ilçeleri” sorusunun resmî kayıtlardaki cevabı Beyoğlu, Çatalca ve Üsküdar’dır.

1928 Yılında Kurulan İstanbul İlçeleri

1 Haziran 1928’de üç İstanbul ilçesinin kuruluşu 1282 sayılı Kanun kapsamında gerçekleşti:

  • Beykoz: 1 Haziran 1928
  • Kartal: 1 Haziran 1928
  • Silivri: 1 Haziran 1928

1930 Yılında Kurulan İstanbul İlçeleri

1 Eylül 1930 tarihinde 1612 sayılı Kanun kapsamında dört ilçe kuruldu:

  • Beşiktaş: 1 Eylül 1930
  • Fatih: 1 Eylül 1930
  • Kadıköy: 1 Eylül 1930
  • Sarıyer: 1 Eylül 1930

Eyüpsultan Ne Zaman İlçe Oldu?

Bugünkü Eyüpsultan ilçesi 15 Haziran 1936’da 3012 sayılı Kanun kapsamında “Eyüp” adıyla kuruldu.

İlçenin adı 2017 yılına kadar Eyüp olarak kaldı. 3 Kasım 2017’de yayımlanan 7039 sayılı Kanun ile ilçenin resmî adı Eyüpsultan olarak değiştirildi.

Dolayısıyla Eyüpsultan 2017’de kurulmuş yeni bir ilçe değildir; 1936’da kurulan Eyüp ilçesinin adı 2017’de değiştirilmiştir.

Şişli Ne Zaman İlçe Oldu?

Şişli, 1 Haziran 1954 tarihinde 6324 sayılı Kanun ile ilçe oldu.

Şişli’nin idari geçmişi daha eski olsa da İçişleri Bakanlığı’nın resmî kuruluş kaydındaki ilçe tarihi 1 Haziran 1954’tür.

Zeytinburnu Ne Zaman İlçe Oldu?

Zeytinburnu 1 Eylül 1957 tarihinde ilçe oldu. Kuruluş 7033 sayılı Kanuna dayanıyor.

Böylece Zeytinburnu, İstanbul’un Cumhuriyet döneminde oluşturulan yeni ilçelerinden biri haline geldi.

Gaziosmanpaşa Ne Zaman İlçe Oldu?

Gaziosmanpaşa’nın resmî kuruluş tarihi 4 Eylül 1963’tür. İlçe 309 sayılı düzenleme kapsamında oluşturuldu.

Daha sonraki yıllarda İstanbul’un kuzeybatısındaki hızlı nüfus artışı nedeniyle Gaziosmanpaşa’nın sınırlarından yeni ilçeler de çıkarıldı.

1987’de Kurulan İstanbul İlçeleri

İstanbul’un hızlı büyümesi 1980’li yıllarda yeni ilçelerin kurulmasını beraberinde getirdi. 4 Temmuz 1987 tarihli 3392 sayılı Kanun ile İstanbul’da beş yeni ilçe oluşturuldu:

  • Büyükçekmece: 4 Temmuz 1987
  • Kağıthane: 4 Temmuz 1987
  • Küçükçekmece: 4 Temmuz 1987
  • Pendik: 4 Temmuz 1987
  • Ümraniye: 4 Temmuz 1987

Eski kaynaklarda bu yerlerin belediye veya bucak geçmişleriyle ilçe kuruluş tarihi zaman zaman birbirine karıştırılabiliyor. Resmî ilçe kuruluş tarihi açısından esas alınması gereken tarih 4 Temmuz 1987’dir.

Bayrampaşa Ne Zaman İlçe Oldu?

Bayrampaşa 20 Mayıs 1990 tarihinde 3644 sayılı Kanun ile ilçe oldu.

Daha önce Eyüp ilçesi sınırları içinde bulunan Bayrampaşa böylece ayrı bir ilçe idaresine kavuştu.

Avcılar Ne Zaman İlçe Oldu?

Avcılar 3 Haziran 1992 tarihinde 3806 sayılı Kanun ile ilçe oldu.

Avcılar daha önce Küçükçekmece’ye bağlıydı. 1992 düzenlemesiyle ayrı bir ilçe ve belediye haline getirildi.

1992’de Kurulan İstanbul İlçeleri

3 Haziran 1992 tarihli 3806 sayılı Kanun, İstanbul’un idari yapısındaki önemli değişikliklerden birini gerçekleştirdi. Aynı düzenlemeyle İstanbul’da yedi yeni ilçe oluşturuldu:

  • Avcılar: 3 Haziran 1992
  • Bağcılar: 3 Haziran 1992
  • Bahçelievler: 3 Haziran 1992
  • Güngören: 3 Haziran 1992
  • Maltepe: 3 Haziran 1992
  • Sultanbeyli: 3 Haziran 1992
  • Tuzla: 3 Haziran 1992

Bu nedenle Tuzla için bazı kaynaklarda geçen 1991 tarihi yerine resmî ilçe kuruluş kaydında 3 Haziran 1992 tarihi esas alınıyor.

Esenler Ne Zaman İlçe Oldu?

Esenler, 29 Aralık 1993 tarihinde 3949 sayılı Kanun ile ilçe oldu.

Esenler’in kuruluşuyla İstanbul’un yoğun nüfuslu yerleşimlerinden biri daha bağımsız ilçe statüsü kazandı.

2008’de Kurulan İstanbul İlçeleri Hangileri?

İstanbul’un bugünkü 39 ilçeli idari yapısını oluşturan son büyük değişiklik 22 Mart 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5747 sayılı Kanun ile gerçekleşti.

Bu kanunla İstanbul’da sekiz yeni ilçe kuruldu:

  • Arnavutköy: 22 Mart 2008
  • Ataşehir: 22 Mart 2008
  • Başakşehir: 22 Mart 2008
  • Beylikdüzü: 22 Mart 2008
  • Çekmeköy: 22 Mart 2008
  • Esenyurt: 22 Mart 2008
  • Sancaktepe: 22 Mart 2008
  • Sultangazi: 22 Mart 2008

Aynı düzenleme sırasında Eminönü’nün ayrı belediye yapısı kaldırılarak mahalleleri Fatih’e katıldı. Böylece sekiz yeni ilçe kurulmasına rağmen İstanbul’daki toplam ilçe sayısı 32’den 39’a çıktı.

Esenyurt Ne Zaman İlçe Oldu?

Esenyurt 22 Mart 2008 tarihinde ilçe oldu. Esenyurt’ta belediye teşkilatının geçmişi daha eskiye uzansa da belediye kuruluşu ile ilçe kuruluşu aynı şey değildir.

Bu nedenle Esenyurt için 1987 veya 1989 gibi belediye geçmişine ilişkin tarihler görülebilir; ancak bugünkü Esenyurt ilçesinin resmî kuruluş tarihi 5747 sayılı Kanuna göre 22 Mart 2008 tarihidir.

Sultangazi Ne Zaman İlçe Oldu?

Sultangazi, 22 Mart 2008 tarihinde 5747 sayılı Kanun ile kuruldu.

Sultangazi ilçesi oluşturulurken Gaziosmanpaşa ve Eyüp ilçelerinin bazı mahalleleri yeni ilçe sınırlarına dahil edildi.

İstanbul’un En Yeni İlçeleri Hangileri?

İstanbul’un en son kurulan ilçeleri 2008 yılında oluşturulan sekiz ilçedir:

  • Arnavutköy
  • Ataşehir
  • Başakşehir
  • Beylikdüzü
  • Çekmeköy
  • Esenyurt
  • Sancaktepe
  • Sultangazi

2008’den sonra İstanbul’da yeni bir ilçe kurulmadı. Bu nedenle İstanbul’un güncel ilçe sayısı 39 olarak devam ediyor.

İstanbul İlçelerinin Kuruluş Tarihleri Kısaca

  • Cumhuriyet öncesi: Adalar, Bakırköy, Şile
  • 1926: Beyoğlu, Çatalca, Üsküdar
  • 1928: Beykoz, Kartal, Silivri
  • 1930: Beşiktaş, Fatih, Kadıköy, Sarıyer
  • 1936: Eyüpsultan, o tarihteki adıyla Eyüp
  • 1954: Şişli
  • 1957: Zeytinburnu
  • 1963: Gaziosmanpaşa
  • 1987: Büyükçekmece, Kağıthane, Küçükçekmece, Pendik, Ümraniye
  • 1990: Bayrampaşa
  • 1992: Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Güngören, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla
  • 1993: Esenler
  • 2008: Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe, Sultangazi

İstanbul Merkez İlçeleri Hangileri?

Günümüzde İstanbul için mevzuatta ayrı bir “merkez ilçe” listesi kullanılmıyor. İstanbul ili 39 ilçeden oluşuyor ve bu ilçelerin tamamı İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunuyor.

Gündelik kullanımda Fatih, Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Kadıköy ve Üsküdar gibi kentin tarihî ve merkezi bölgelerindeki ilçeler “merkez ilçeler” olarak anılabiliyor. Ancak bu ifade resmî bir idari sınıflandırma değildir.

İstanbul Ne Zaman Kuruldu?

İstanbul’un kendisi ile bugünkü ilçelerin kuruluş tarihleri birbirinden farklı konulardır.

İstanbul Valiliği, Yenikapı’daki arkeolojik bulguların kent tarihini yaklaşık 8 bin 500 yıl öncesine götürdüğünü belirtiyor. İstanbul’un bu nedenle tek bir modern “kuruluş tarihi”nden söz etmek kolay değildir.

Kent 330 yılında Roma İmparatorluğu’nun başkenti olarak yeniden düzenlenip resmen başkent ilan edildi, 1453’te Osmanlı topraklarına katıldı ve Cumhuriyet döneminde bugünkü ilçe yapısı aşamalı olarak oluşturuldu.