İstanbul Barajları Nerede? İsimleri, Konumları ve Kapasiteleri

İstanbul’un içme suyu ihtiyacı yalnızca kent sınırları içindeki barajlardan karşılanmıyor. İSKİ; İstanbul’daki barajların yanı sıra Trakya ve Anadolu’daki farklı su havzalarından da şehre su taşıyor. Ömerli, Terkos, Büyükçekmece, Darlık, Sazlıdere, Pabuçdere, Alibey, Kazandere ve Elmalı İstanbul’un başlıca baraj kaynakları arasında bulunuyor.

İSKİ’nin güncel su kaynakları tablosunda barajların iki farklı değeri bulunuyor: yıllık verim ve azami biriktirme hacmi. Yıllık verim, kaynağın İstanbul’a bir yılda sağlayabildiği su miktarını; azami biriktirme hacmi ise rezervuarda depolanabilecek en yüksek su miktarını ifade ediyor.

İstanbul Barajları İsimleri

İstanbul’un su sisteminde yer alan başlıca baraj kaynakları şunlardır:

• Ömerli Barajı
• Darlık Barajı
• Elmalı 1 ve Elmalı 2 Barajları
• Terkos Barajı
• Alibey Barajı
• Büyükçekmece Barajı
• Sazlıdere Barajı
• Istrancalar barajları
• Kazandere Barajı
• Pabuçdere Barajı

Istrancalar tek bir baraj değildir. İSKİ bu grupta Düzdere, Kuzuludere, Büyükdere, Sultanbahçedere ve Elmalıdere barajlarını birlikte değerlendiriyor.

İstanbul Barajları Nerede?

İstanbul’un büyük içme suyu rezervuarlarının bir bölümü İstanbul il sınırları içinde, bazıları ise şehrin dışındaki su havzalarında bulunuyor.

• Ömerli Barajı: Anadolu Yakası’nda, Çekmeköy ve çevresindeki Ömerli havzasında.
• Darlık Barajı: Şile ilçesinde.
• Elmalı Barajı: Beykoz ilçesinde.
• Terkos Barajı: İstanbul’un kuzeybatısında, Durusu yani Terkos Gölü üzerinde.
• Alibey Barajı: Alibey Deresi üzerinde, Eyüpsultan ve kuzeyindeki havzada.
• Büyükçekmece Barajı: Büyükçekmece Gölü üzerinde.
• Sazlıdere Barajı: Küçükçekmece Gölü’nün kuzeyinde, Başakşehir-Arnavutköy havzasında.
• Istrancalar: İstanbul’un batısındaki Istranca Dereleri ve Trakya su havzalarında.
• Kazandere Barajı: Kırklareli’nin Vize bölgesinde, Aksicim çevresinde.
• Pabuçdere Barajı: Kırklareli’ndeki Yıldız Dağları su havzasında.

İstanbul’un En Büyük Barajı Hangisi?

İSKİ’nin azami biriktirme hacmi verilerine göre İstanbul’un su sistemindeki en büyük rezervuar Ömerli Barajı’dır. Ömerli’nin azami biriktirme hacmi yaklaşık 235,4 milyon metreküptür.

Depolama hacmine göre en büyük başlıca barajlar şöyle sıralanıyor:

• Ömerli Barajı: 235,371 milyon m³
• Terkos Barajı: 162,241 milyon m³
• Büyükçekmece Barajı: 148,943 milyon m³
• Darlık Barajı: 107,500 milyon m³
• Sazlıdere Barajı: 88,730 milyon m³
• Pabuçdere Barajı: 58,500 milyon m³
• Alibey Barajı: 34,143 milyon m³
• Kazandere Barajı: 17,424 milyon m³
• Elmalı 1 ve 2: 9,600 milyon m³
• Istrancalar grubu: 6,231 milyon m³

Ömerli Barajı Nerede?

Ömerli Barajı İstanbul’un Anadolu Yakası’nda, Çekmeköy çevresindeki Ömerli havzasında bulunuyor. İstanbul’un en büyük içme suyu rezervuarı olan baraj 1972 yılında hizmete alındı.

• Azami biriktirme hacmi: 235,371 milyon m³
• Yıllık verim: 220 milyon m³
• Hizmete giriş: 1972

Ömerli ve Darlık barajlarından alınan ham su, Ömerli İçme Suyu Arıtma Tesisleri aracılığıyla İstanbul’un su şebekesine veriliyor.

Darlık Barajı Nerede?

Darlık Barajı İstanbul’un Şile ilçesinde bulunuyor. 1989 yılında hizmete alınan baraj, Ömerli ile birlikte Anadolu Yakası’nın önemli su kaynaklarından biri.

• Azami biriktirme hacmi: 107,500 milyon m³
• Yıllık verim: 97 milyon m³
• Hizmete giriş: 1989

Eski bazı kaynaklarda Darlık Barajı’nın hacmi çok daha düşük rakamlarla veriliyor. İSKİ’nin güncel tablosundaki azami biriktirme hacmi 107,5 milyon metreküptür.

Elmalı Barajı Nerede?

Elmalı 1 ve Elmalı 2 barajları Beykoz’da bulunuyor. İstanbul’un en eski su kaynaklarından biri olan Elmalı sisteminde ilk tesislerin geçmişi 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanıyor.

• Azami biriktirme hacmi: 9,600 milyon m³
• Yıllık verim: 15 milyon m³
• Hizmete giriş dönemleri: 1893-1950

Terkos Barajı Nerede?

Terkos Barajı, Durusu Gölü üzerinde İstanbul’un kuzeybatısında bulunuyor. Terkos, İstanbul’un hem en eski hem de depolama hacmi bakımından en büyük su kaynaklarından biri.

• Azami biriktirme hacmi: 162,241 milyon m³
• Yıllık verim: 142 milyon m³
• Hizmete giriş: 1883

Depolama hacmi bakımından Terkos, Ömerli’den sonra İstanbul’un su sistemindeki en büyük rezervuarlardan biridir.

Alibey Barajı Nerede?

Alibey Barajı, Haliç’e ulaşan Alibey Deresi üzerinde bulunuyor. Baraj havzası Eyüpsultan’ın kuzeyindeki geniş bir bölgeyi kapsıyor.

• Azami biriktirme hacmi: 34,143 milyon m³
• Yıllık verim: 36 milyon m³
• Hizmete giriş: 1972

Büyükçekmece Barajı Nerede?

Büyükçekmece Barajı, Büyükçekmece Gölü’nün denizle bağlantısının kesilmesiyle oluşturulan içme suyu rezervuarıdır. Baraj 1989 yılında hizmete alındı.

• Azami biriktirme hacmi: 148,943 milyon m³
• Yıllık verim: 100 milyon m³
• Hizmete giriş: 1989

Depolama kapasitesi bakımından Ömerli ve Terkos’un ardından İstanbul’un en büyük su rezervuarlarından biridir.

Sazlıdere Barajı Nerede?

Sazlıdere Barajı, Küçükçekmece Gölü’nün yaklaşık 6 kilometre kuzeyinde bulunuyor. Başakşehir ve Arnavutköy çevresindeki Sazlıdere havzası İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki önemli su kaynaklarından biri.

• Azami biriktirme hacmi: 88,730 milyon m³
• Yıllık verim: 55 milyon m³
• Hizmete giriş: 1998

Istrancalar Barajları Nerede?

Istrancalar adı tek bir barajı değil, İstanbul’a Trakya’dan su sağlayan bir baraj grubunu ifade ediyor.

• Düzdere Barajı
• Kuzuludere Barajı
• Büyükdere Barajı
• Sultanbahçedere Barajı
• Elmalıdere Barajı

Bu sistem 1995-1997 döneminde aşamalı olarak hizmete alındı. Istranca kaynaklarından elde edilen su İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki sisteme aktarılıyor.

• Toplam azami biriktirme hacmi: 6,231 milyon m³
• Toplam yıllık verim: 75 milyon m³

Kazandere Barajı Nerede?

Kazandere Barajı İstanbul il sınırlarının dışında, Kırklareli’nde bulunmasına rağmen İstanbul’un içme suyu sistemine su sağlayan kaynaklardan biridir. Baraj Vize ilçesi ve Aksicim köyü çevresindeki su havzasında yer alıyor.

• Azami biriktirme hacmi: 17,424 milyon m³
• Yıllık verim: 100 milyon m³
• Hizmete giriş: 1997

Kazandere için sıkça kullanılan 100 milyon metreküp değeri barajın depolama hacmi değil, yıllık su verimidir.

Aksicim Barajı Nerede?

İSKİ’nin resmi su kaynakları listesinde Aksicim Barajı adıyla ayrı bir baraj bulunmuyor. Aramalarda Aksicim Barajı olarak kastedilen yer genellikle Aksicim köyü yakınındaki Kazandere Barajı’dır.

Aksicim, Kırklareli’nin Vize ilçesinde bulunuyor ve Kazandere havzasına yakın yerleşimlerden biri.

Pabuçdere Barajı Nerede?

Pabuçdere Barajı da Kırklareli’ndeki Yıldız Dağları su havzasında bulunuyor ve İstanbul’a su sağlayan şehir dışı kaynaklardan biri.

• Azami biriktirme hacmi: 58,500 milyon m³
• Yıllık verim: 60 milyon m³
• Hizmete giriş: 2000

Kazandere ile Pabuçdere barajları yaklaşık 2,5 kilometrelik bir tünelle birbirine bağlı. Böylece Kazandere’deki fazla su Pabuçdere rezervuarına aktarılabiliyor.

İstanbul’a Sadece Barajlardan mı Su Geliyor?

Hayır. İstanbul’un içme suyu sistemi yalnızca barajlardan oluşmuyor. İSKİ’nin kaynakları arasında Yeşilçay ve Melen regülatörleri, Yeşilvadi Regülatörü ve Şile’deki keson kuyuları da bulunuyor.

İSKİ’nin güncel kaynak tablosuna göre barajlar, regülatörler ve diğer kaynakların toplam yıllık su verimi yaklaşık 1 milyar 795 milyon metreküp seviyesinde.

İstanbul’daki Barajlar Neden Şehir Dışında da Bulunuyor?

İstanbul’un nüfusu ve günlük su ihtiyacı, yalnızca il sınırları içerisindeki yağış havzalarıyla karşılanamayacak kadar büyük. Bu nedenle su sistemi yıllar içinde genişletilerek Trakya’daki Istranca havzalarına ve Anadolu Yakası’nda Düzce’ye kadar uzanan kaynaklara bağlandı.

Bu nedenle günlük kullanımda “İstanbul barajları” denildiğinde yalnızca İstanbul il sınırlarında bulunan barajlar değil, İSKİ tarafından İstanbul’un içme suyu sistemine dahil edilen şehir dışındaki kaynaklar da kastedilebiliyor.