Greenpeace İstanbul’da 20 Domates Örneğini Test Etti: 3’ünde Mevzuata Aykırılık Buldu

Greenpeace Türkiye, İstanbul’un Ataşehir, Kadıköy, Sancaktepe ve Sultanbeyli ilçelerindeki beş zincir marketten aldığı domates örneklerini bağımsız laboratuvarda analiz ettirdi. Kuruluşun açıkladığı sonuçlara göre, incelenen 20 domates örneğinin 3’ünde, yani yüzde 15’inde mevzuata aykırı pestisit kullanımı tespit edildi.

Araştırma A101, BİM, CarrefourSA, Migros ve ŞOK mağazalarından Temmuz 2026’da alınan örnekler üzerinde gerçekleştirildi. Greenpeace, örneklem sayısının sınırlı olduğunu belirterek sonuçların market zincirlerindeki tüm ürünlere genellenmemesi gerektiğini de vurguladı.

20 Örneğin 7’sinde Üçten Fazla Pestisit Bulundu

Greenpeace Türkiye’nin 1 Eylül’de açıkladığı verilere göre 20 domates örneğinin 7’sinde üçten fazla pestisit etken maddesine rastlandı. Kuruluş ayrıca 14 örnekte en az bir PFAS içeren pestisit bulunduğunu, yalnızca bir örnekte herhangi bir pestisit izine rastlanmadığını bildirdi.

Mevzuata aykırı olduğu belirtilen üç örnekten ikisinde domateste ruhsatlı olmayan etken maddelerin bulunduğu açıklandı. Greenpeace, Hal Kayıt Sistemi bilgilerine göre bu iki ürünün iyi tarım logolu olduğunu bildirdi.

Üçüncü örnekte ise Türkiye’de kullanımı 31 Aralık 2010 itibarıyla tamamen yasaklanan chlorfenapyr adlı etken maddenin tespit edildiği belirtildi.

Beş Zincir Market için Karne Hazırlandı

Greenpeace Türkiye, laboratuvar sonuçları ile şirketlerin kamuoyuna açıkladığı pestisit politikalarını birlikte değerlendirerek bir “Market Karnesi” oluşturdu. Kuruluşun kendi değerlendirme yöntemine göre ŞOK 30 puanla C notu alırken Migros 20 puanla D bandında kaldı. A101, BİM ve CarrefourSA ise D notuyla değerlendirildi.

Greenpeace, A101 örneğinde yasaklı chlorfenapyr, BİM örneğinde domateste ruhsatsız cyromazine, CarrefourSA örneğinde ise domateste ruhsatsız pirimiphos-methyl tespit edildiğini açıkladı. ŞOK’tan alınan örneklerde mevzuat ihlali bulunmadığı belirtildi.

Greenpeace Marketlerden Daha Sıkı Denetim İstiyor

Kuruluş, beş büyük perakende zincirinden yaş meyve ve sebze tedarik zincirlerinde bağımsız laboratuvar denetimlerinin standartlaştırılmasını ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılmasını talep ediyor.

Greenpeace ayrıca bir üründe bulunan farklı pestisitlerin birlikte oluşturabileceği etkilerin dikkate alınmasını, şirketlerin yasal maksimum kalıntı limitlerinden daha sıkı iç standartlar uygulamasını ve pestisitsiz üretime geçiş sürecinde üreticilere destek verilmesini istiyor.

Açıklanan yüzde 15’lik oran, domateslerin yüzde 15’inde herhangi bir pestisit bulunduğu anlamına gelmiyor. Greenpeace’in verisindeki yüzde 15, incelenen 20 örnekten üçünde mevzuata aykırılık tespit edilmesini ifade ediyor. Kuruluşun analizine göre örneklerin yüzde 95’inde en az bir pestisit izi bulundu.